สหรัฐฯ–จีนบรรลุดีล TikTok ทรัมป์อนุมัติให้โอนกรรมสิทธิ์ในสหรัฐฯ ให้กลุ่มนักลงทุนอเมริกัน
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เตรียมลงนามคำสั่งบริหาร อนุมัติให้ ByteDance โอนการดำเนินงาน TikTok ในสหรัฐฯ ให้บริษัทร่วมทุนที่นักลงทุนอเมริกันถือหุ้นข้างมาก (80%) ขณะที่ ByteDance เหลือ 20% โดยมี Oracle รับบทดูแลข้อมูลผู้ใช้และอัลกอริทึมภายในประเทศ
สรุปประเด็นสำคัญ
- ดีลสอดคล้องกฎหมายปี 2024 ที่บังคับให้ ByteDance ต้องขาย TikTok มิฉะนั้นถูกแบนในสหรัฐฯ
- ทรัมป์ขยายเดดไลน์การบังคับใช้ถึงธันวาคม 2025 เพื่อปิดดีลและจัดโครงสร้างให้เสร็จ
- Oracle ดูแลโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลในสหรัฐฯ และอัลกอริทึมที่พัฒนา/ฝึก/ตรวจสอบในประเทศ
- บอร์ดใหม่ 7 ที่นั่ง มีชาวอเมริกัน 6 ที่นั่ง สะท้อนการกำกับดูแลในประเทศ
โครงสร้างการถือหุ้นและบทบาท Oracle
ตามข้อตกลง นักลงทุนอเมริกันจะถือหุ้น 80% ในบริษัทร่วมทุน TikTok สหรัฐฯ ขณะที่ ByteDance ถือหุ้น 20% โดย Oracle จะรับผิดชอบโฮสต์และจัดการข้อมูลผู้ใช้ทั้งหมดในสหรัฐฯ รวมทั้งพัฒนา/ดูแลระบบอัลกอริทึมแนะนำคอนเทนต์ใหม่ภายในประเทศ เพื่อป้องกันการเข้าถึงข้อมูลและอิทธิพลจากภายนอก
รายชื่อนักลงทุนหลัก
- Larry Ellison (Oracle)
- Marc Andreessen และ Andreessen Horowitz
- Michael Dell (Dell Technologies)
- Silver Lake Capital
- Fox Corp. ที่เชื่อมโยงตระกูลเมอร์ดอช (ไม่ใช่การลงทุนส่วนตัวของตระกูลโดยตรง)
ที่มาทางกฎหมาย: จากปี 2020 ถึงคำพิพากษา 2025
ความพยายามควบคุม TikTok เริ่มตั้งแต่ปี 2020 เมื่อรัฐบาลทรัมป์กดดันให้ขายกิจการ (ความพยายามกับ Oracle–Walmart ถูกศาลสั่งหยุด) ต่อมาในปี 2021 รัฐบาลไบเดนยกเลิกคำสั่งบริหารเดิม ก่อนที่สภาคองเกรสจะผ่านกฎหมาย Protecting Americans from Foreign Adversary Controlled Applications Act (2024) บังคับให้ ByteDance ต้องขาย TikTok หรือถูกแบน โดยครอบคลุมการควบคุมทั้งโดยตรงและโดยอ้อม
ปี 2024 ศาลอุทธรณ์ D.C. Circuit ปฏิเสธคำร้องของ TikTok และในเดือนมกราคม 2025 ศาลสูงสหรัฐฯ รับรองความชอบด้วยกฎหมาย ชี้ว่าไม่ขัดต่อการแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งที่หนึ่ง (เสรีภาพในการพูด) เปิดทางให้ดีลดำเนินต่อไป
ธรรมาภิบาลและความมั่นคง
บอร์ดบริหารใหม่ 7 ที่นั่ง โดย 6 ที่นั่งเป็นชาวอเมริกัน สะท้อนการวางโครงสร้างกำกับดูแลในประเทศ ขณะเดียวกัน Oracle ซึ่งมีประสบการณ์ดูแลข้อมูล TikTok สหรัฐฯ มาตั้งแต่ปี 2020 จะขยายบทบาทด้านความปลอดภัยข้อมูลและอัลกอริทึมให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น
มิติภูมิรัฐศาสตร์
ดีลนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการกำกับดูแลอย่างใกล้ชิดของทำเนียบขาวและการหารือระดับสูง โดยมีรายงานว่าผู้นำจีน สี จิ้นผิง รับรู้การเจรจา กระบวนการทั้งหมดถูกขยายเวลาไปถึง ธันวาคม 2025 เพื่อให้การปิดดีลและการโยกย้ายเทคโนโลยีเป็นไปอย่างรอบคอบ
บทสรุป
ดีล TikTok ปี 2025 ไม่ใช่แค่การซื้อขายแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย แต่เป็น ข้อตกลงเชิงยุทธศาสตร์ ที่กำหนดมาตรฐานใหม่ด้านความมั่นคงไซเบอร์ การกำกับดูแลข้อมูล และแบบแผนการควบคุมเทคโนโลยีข้ามชาติระหว่างสองมหาอำนาจ