นวัตกรรม / สุขภาพช่องปาก

นวัตกรรมยาสีฟันจากเส้นผม มีหวังซ่อมแซมเคลือบฟันได้จริง

เผยแพร่: 13 ตุลาคม 2025  |  โดย บรรณาธิการข่าวเทคโนโลยี

ทีมนักวิจัยจาก King’s College London พบว่าการใช้ เคราติน — โปรตีนที่พบในเส้นผม ผิวหนัง และขนแกะ — สามารถสร้างชั้นเคลือบที่เลียนแบบเคลือบฟันตามธรรมชาติ ช่วยป้องกันและซ่อมแซมฟันผุในระยะแรก รวมทั้งลดอาการฟันไวได้ สิ่งค้นพบนี้ถูกนำเสนอในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารด้านวัสดุสุขภาพและทันตกรรม

กลไกการทำงานที่น่าทึ่ง

เมื่อเคราตินถูกทาบนพื้นผิวฟันและสัมผัสกับแร่ธาตุที่มีอยู่ตามธรรมชาติในน้ำลาย โปรตีนจะจัดเรียงตัวเป็นโครงสร้างที่มีลักษณะคล้ายผลึก (highly ordered scaffold) ซึ่งสามารถดึงดูดและจับกับไอออนแคลเซียมและฟอสเฟตได้ โครงสร้างนี้ทำหน้าที่เป็นชั้นเคลือบใหม่ที่ช่วยซ่อมแซมบริเวณเคลือบฟันที่สึกกร่อนในระยะแรก ลดการสูญเสียแร่ธาตุ และเสริมความแข็งแรงให้ผิวฟัน

ข้อดีสำคัญ: เคราตินไม่เพียงชะลอการสึกกร่อน แต่ยังมีศักยภาพในการฟื้นฟูโครงสร้างเคลือบฟัน และปิดกั้นท่อประสาทที่เปิดเผย—ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการฟันไวต่อความร้อน/ความเย็น

เหนือกว่าฟลูออไรด์?

ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ยังคงมีบทบาทสำคัญในการป้องกันฟันผุด้วยการเสริมแร่ธาตุและชะลอการสึกกร่อน แต่ผลการทดลองชี้ว่าเคราตินมีศักยภาพเพิ่มเติมตรงที่สามารถช่วย สร้าง ชั้นเคลือบใหม่ในจุดที่เริ่มสึก ซึ่งเป็นความแตกต่างเชิงกลไกที่อาจเปลี่ยนแนวทางการรักษาในอนาคต

เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

วัสดุเคราตินสามารถสกัดได้จาก เส้นผมเหลือทิ้ง หรือขนสัตว์ที่เป็นของเสียทางการเกษตรและอุตสาหกรรม ทำให้เป็นทางเลือกที่ยั่งยืนเมื่อเทียบกับวัสดุสังเคราะห์ เช่น เรซินพลาสติก ที่อาจมีปัญหาเรื่องความเป็นพิษและการกำจัดในระยะยาว

ขาเข้าสู่ตลาดและข้อจำกัดที่ยังต้องพิสูจน์

นักวิจัยประเมินว่า ผลิตภัณฑ์ที่ใช้เคราตินอาจเข้าสู่ตลาดในรูปแบบยาสีฟันสำหรับใช้ประจำวัน หรือเจลสำหรับใช้ในคลินิกทันตกรรม ภายใน 2–3 ปี ขึ้นอยู่กับผลการทดลองทางคลินิกและการรับรองจากหน่วยงานด้านสุขภาพ

อย่างไรก็ดี ยังมีข้อท้าทายที่ต้องแก้ไขก่อนใช้งานจริง เช่น การยืนยันประสิทธิภาพในสภาพช่องปากจริง การทนต่อแรงเสียดสีจากการเคี้ยว การย่อยสลายภายใต้การรุกรานของแบคทีเรีย และต้นทุนการผลิตในเชิงพาณิชย์

จุดเปลี่ยนของทันตกรรมชีวภาพ

ผลงานนี้อาจเป็นก้าวสำคัญสู่ยุคของ Biomimetic Dentistry — การออกแบบวัสดุและการรักษาที่เลียนแบบกลไกธรรมชาติของร่างกาย ซึ่งให้ทั้งผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีขึ้นและลดภาระต่อสิ่งแวดล้อม หากผ่านการทดสอบครบถ้วน ยาสีฟันจากเคราตินอาจกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการป้องกันฟันผุและการฟื้นฟูเคลือบฟันในวงกว้าง